Współczynnik Lt w szybach okiennych — co naprawdę mówi o jasności, komforcie i doborze pakietu szybowego?
Wybierając okna, najczęściej patrzymy na współczynnik Uw, liczbę szyb, grubość profilu lub okucia. To bardzo ważne, ale nie mówią całkowicie wszystkiego o tym, jak będzie się mieszkało w danym pomieszczeniu. Równie istotny jest współczynnik Lt, czyli przepuszczalność światła przez szybę. To on w dużej mierze decyduje o tym, czy wnętrze będzie jasne, naturalnie doświetlone i przyjemne w codziennym użytkowaniu!
Czym jest współczynnik Lt?
Lt, spotykany również jako TL lub Light Transmission, określa, jaka część światła widzialnego przechodzi przez szybę do wnętrza. Podaje się go w procentach. Im wyższa wartość Lt, tym więcej światła dziennego dostaje się do pomieszczenia. Glassolutions, dostawca pakietów szybowych dla producenta okien - firmy KMM OKNO, opisuje ten parametr wprost jako informację o tym, „jak jasna jest szyba” — wysoki procent przepuszczanego światła oznacza jaśniejsze wnętrze.
W praktyce różnica między szybą o Lt 80% a szybą o Lt 50% może być bardzo odczuwalna. Pierwsza będzie dawała efekt jasnego, neutralnego przeszklenia. Druga może nadal być funkcjonalna, ale pomieszczenie będzie wyraźnie ciemniejsze, szczególnie przy małych oknach, głębokich wnękach, zadaszeniach, drzewach za oknem lub ekspozycji północnej.
Lt to nie to samo co g i Ug
Przy szybach bardzo łatwo pomylić kilka parametrów. Lt mówi o świetle widzialnym, czyli o jasności. Współczynnik g mówi o tym, ile energii słonecznej, a więc ciepła od słońca, przenika przez szybę. Ug określa izolacyjność cieplną samego pakietu szybowego — im niższe Ug, tym mniej ciepła ucieka przez szybę. Glassolutions wskazuje właśnie te trzy parametry — Ug, LT i g — jako kluczowe dla oszczędności energii i komfortu.
To ważne! Ponieważ szyba może być bardzo jasna, ale jednocześnie mocno wpuszczać ciepło słoneczne. Może też być przeciwsłoneczna, czyli ograniczać nagrzewanie, ale przy okazji przepuszczać mniej światła. Najlepszy wybór nie polega więc na szukaniu najwyższego Lt za wszelką cenę, tylko na dobraniu proporcji między światłem, ciepłem i izolacją.
Zalety wysokiego współczynnika Lt
Wysokie Lt sprawdza się tam, gdzie zależy nam na możliwie dużej ilości światła dziennego. Dotyczy to szczególnie salonów, kuchni, jadalni, biur, pracowni oraz pomieszczeń od strony północnej i wschodniej. Jasne przeszklenia poprawiają odbiór przestrzeni — wnętrza wydają się większe, lżejsze i bardziej otwarte. Wysokie ogranicza potrzebę korzystania ze sztucznego oświetlenia w ciągu dnia. Omawiany parametr LT informuje o ilości naturalnego światła wpadającego do wnętrza, a im jest wyższy, tym mniejsze jest zapotrzebowanie na światło sztuczne.
Wady wysokiego Lt
Wysokie Lt nie zawsze oznacza najlepszy wybór. W dużych przeszkleniach od południa i zachodu zbyt jasna szyba, szczególnie z wysokim współczynnikiem g, może powodować przegrzewanie pomieszczeń. Latem może to oznaczać większe zużycie klimatyzacji, a w pomieszczeniach biurowych także problem z olśnieniem, odbiciami na ekranach i dyskomfortem użytkowników.
Dlatego w mocno nasłonecznionych miejscach warto patrzeć nie tylko na Lt, ale również na g. Szyba o bardzo wysokim Lt i wysokim g może być dobra zimą, bo wpuszcza światło i zyski słoneczne, ale latem może nadmiernie dogrzewać pomieszczenie. Z kolei szyba przeciwsłoneczna o niższym g ograniczy przegrzewanie, ale może nieco przyciemnić wnętrze.
Zalety niższego współczynnika Lt
Niższe Lt nie musi być wadą. W wielu przypadkach jest świadomym kompromisem. Szyby przeciwsłoneczne i selektywne mają za zadanie ograniczyć przegrzewanie, poprawić komfort przy dużych przeszkleniach i zmniejszyć ilość energii słonecznej wpadającej do środka. Ma to znaczenie szczególnie w domach z dużymi oknami tarasowymi, fasadach, ogrodach zimowych, biurach oraz pomieszczeniach klimatyzowanych. Przykładem są szyby z rodziny COOL-LITE. Glassolutions podaje dla COOL-LITE SKN 183 wysoką przepuszczalność światła Lt = 75% na poziomie opisu produktu, przy współczynniku g = 40%, co pokazuje ideę szkła selektywnego: dużo światła, ale mniej energii słonecznej niż w zwykłej szybie. W konkretnych pakietach trzyszybowych z tą powłoką wartości LT z tabel technicznych wynoszą 66-68%, przy g około 0,37-0,38 i Ug 0,5 W/m²K.
Wady niskiego Lt
Niskie Lt oznacza mniej światła dziennego. W pomieszczeniu może być bardziej ponuro, częściej trzeba będzie włączać oświetlenie, a kolory ścian, podłóg i mebli mogą wydawać się mniej żywe. W małych pokojach, przy oknach od północy albo tam, gdzie przeszklenia są częściowo zacienione przez balkon, zadaszenie lub sąsiedni budynek, zbyt niska przepuszczalność światła może pogorszyć komfort użytkowania. Dlatego nie należy dobierać szyb przeciwsłonecznych automatycznie do każdego dużego okna. Warto uwzględnić stronę świata, wielkość przeszklenia, funkcję pomieszczenia, obecność rolet zewnętrznych, klimatyzacji oraz realne ryzyko przegrzewania.
Pakiet dwuszybowy a trzyszybowy — jak wpływa na Lt?
Pakiet dwuszybowy, czyli jednokomorowy, składa się z dwóch tafli szkła i jednej przestrzeni międzyszybowej, np. 4/16/4. Pakiet trzyszybowy, czyli dwukomorowy, składa się z trzech tafli i dwóch komór, np. 4/16/4/16/4.
Zasada jest prosta: każda dodatkowa tafla szkła i każda powłoka mogą nieco ograniczyć ilość światła przechodzącego do wnętrza. Dlatego pakiet trzyszybowy często ma nieco niższe Lt niż porównywalny pakiet dwuszybowy. W zamian daje jednak lepszą izolacyjność cieplną.
Nie oznacza to jednak, że pakiet trzyszybowy musi być ciemny. Wiele nowoczesnych zestawów trzyszybowych ma bardzo dobre parametry świetlne. Standardowe pakiety typu PLANITHERM XN osiągają Lt do około 72-73% w pakietach trzyszybowych. Z kolei ECLAZ LUMI w konfiguracjach trzyszybowych z tabel technicznych utrzymuje Lt około 75-77%, zależnie od grubości szyb i komór. Dla zobrazowania różnicy procentowej w praktyce, określa się to na zapalenie światła w pomieszczeniu nawet 15 min później każdego dnia!
Czy szkło klejone pogarsza Lt?
Samo zastosowanie szkła bezpiecznego z wykorzystaniem folii PVB nie musi mocno przyciemniać szyby. W danych technicznych STADIP PROTECT widać, że szyby typu P4 mogą nadal przepuszczać ponad 70% światła. Przykładowe zestawy trzyszybowe z 44.2 XN osiągają LT 71-72%, przy Ug 0,6 W/m²K.
Oznacza to, że szyba bezpieczna nie musi być „ciemna”. Trzeba jednak pamiętać, że grubsze szkło, większa liczba tafli, dodatkowe folie i powłoki przeciwsłoneczne mogą łącznie obniżyć Lt. Dobrym przykładem są szyby przeciwsłoneczne z laminatem. W tabelach COOL-LITE SKN 176 pakiet trzyszybowy z laminatem 33.1 XN osiąga LT 63%, a wariant z 44.2 XN — LT 62%. Jednocześnie g pozostaje niskie, około 0,34-0,35, więc zestaw daje ochronę przed przegrzewaniem przy zachowaniu umiarkowanie dobrej jasności.
Jak dobrać Lt do pomieszczenia?
Do pomieszczeń od północy, małych pokoi, kuchni, biur i wnętrz zacienionych warto wybierać szyby o możliwie wysokim Lt. Tutaj priorytetem jest światło dzienne. Dobrym kierunkiem są pakiety z powłokami niskoemisyjnymi nastawionymi na jasność, np. ECLAZ lub PLANITHERM XN, zależnie od oczekiwanej izolacyjności i budżetu. Do dużych przeszkleń od południa i zachodu warto rozważyć szkło selektywne lub przeciwsłoneczne. Nie chodzi o to, by maksymalnie przyciemnić szybę, lecz by dobrać rozsądny kompromis: możliwie wysokie Lt przy odpowiednio niskim g. W praktyce oznacza to ochronę przed przegrzewaniem bez efektu ciemnego, nieprzyjemnego wnętrza. Szczególnie polecamy to rozwiązanie dla okien tarasowych i panoramicznych, które mają największy wpływ na życie w pomieszczeniu.
Najważniejsza zasada: nie oceniaj szyby tylko po jednym parametrze
Wysokie Lt daje jasne, przyjemne wnętrze, ale nie zawsze rozwiązuje problem przegrzewania. Niskie Lt może poprawić komfort latem, ale w niektórych pomieszczeniach sprawi, że będzie zbyt ciemno. Pakiet trzyszybowy poprawia izolacyjność, ale jest cięższy i może mieć nieco niższą przepuszczalność światła niż dwuszybowy.
Dlatego przy wyborze szyb warto zawsze analizować komplet parametrów: Lt, g, Ug, Rw, rodzaj powłoki, liczbę szyb, rodzaj laminatu, stronę świata i funkcję pomieszczenia. Dopiero takie podejście pozwala dobrać szybę, która nie tylko dobrze wygląda w katalogu, ale faktycznie poprawia komfort życia w budynku. Z tego względu zapraszamy do naszej siedziby KMM OKNO mieszczącej się w Łodzi, by wykwalifikowany zespół specjalistów dobrał uszyte na miarę rozwiązanie dla twoich potrzeb! :)